දෙමවුපියෝ සැමවිටම අපේ ආරක්ෂාව සලසයි ඔවුහු කවර දිනෙකවත් අපට නරක දෙයක් කිරිමට උපදෙස් නොදෙති ඔවුන් හැම විටම උත්සහ කරන්නේ අප යහමගට යොමුකර අපේ අනාගතය දියුනුව සලසා දිමටය අපගෙන් යම්කිසි වරදක් දෙමාපියන්ට සිදුවුවහොත් ඒ ගැන හොද නරක කියාදි අප හදා වඩා ගැනිමට උත්සහ ගැනිම දෙමාපියන්ගේ සිරිතය.

හැම විටම කුඩා අපගේ දුකසැප බලන්නේ අම්මාය අම්මා අපට කැම බිම පිළියෙල කර දි අප පෝෂනය කරන්නිය. අපේ ඇදුම් පැලදුම් සෝදා පිරිසිදු කර දෙන්නිය. පුංචි අපට ලෙඩක් දුකක් හැදුනු විට අම්මා මෙන්ම තාත්තාද අප ලගටම වි සිටිති.

කුඩා අපට අවශ්යු කරන පොත් පත් ආදිය තාත්තා අපට ගෙනැවිත් දෙයි. එසේම තාත්තා වැඩට ගොස් එන විට රසවත් ආහාර වර්ගද ගෙනැවිත් දෙයි.

අප පාසලට ගොස් ආපසු පැමිණි විට මගේ පොත්පත් අම්මා බලයි. එ වගේම අපට අමාරැ පාඩම් කියා දෙයි. පොත් කියවිමටත් ගනන් හැදිමටත් නිතර උපදෙස් දෙයි. මොවුන් මෙම උදවු අපට කරන්නේ අපේ අනාගත දියුනුව බලාපොරොත්තුවෙනි.

අපේ දෙමාපියන් අපට හැස දෙයක්ම කරන්නේ ඔවුන් අපෙන් කිසිවක් බලාපොරොත්තු නොවේ. දෙමාපියන්ගේ අවවාද පිලිගෙන කටයුතු කරන ළමයි හැම දෙනාගේම සිත් දිනා ගනී.

අපට හැම විටම හොද නරක කියාදෙන අප යහමගට යොදන අපට පාසල් යාමට ඉගෙන ගැනිමට උදව් කරන අපට ලෙඩට දුකට සලකන අපට නිතරම ආදරයෙන් කරැනාවෙන් කටයුතු කරන අපට නිතරම ආශිර්වාද කරන අපේ දෙමාපියන්ට ඒ නිසාම අපි කිකරැ විය යුත්තෝ වෙමු.

අප එසේ දෙමාපියන්ට කිකරැව කටයුතු කරන විට ඔවුහු අපට වැඩි වශයෙන් සලකති. අපට ආදරය කරති. එ නිසා අපි දෙමාපියන්ට කිකිරැ වෙමු.

සුදනන් නැතොත් ආයුස කල්පයක් ඇති
ලද දිවියක් කුමට මොහොතක් සතුට නැති
දිය රැළි මවන මිරිඟුව වන් ජලය නැති
සඳ නැති අහසෙ නොපෙනේ තරු කොතෙක් ඇති

මුව විට පුරෝගෙන රලු විස බස් නො අඩු
නව ගුණ වැල ඇතිව නිති මෙත් බවුන් වැඩූ
කව දත් හිඟ නොවුණු දන රුදු වදන් දෙඩූ
අව පස සඳක් ලෙස බැසයති පැහැය අඩු

සුල මුල සොයන අන් අයගේ නිරතුරුම
පැල පදියන්ව ඇත තිරිසන් ගති බොහොම
කුල මළ සොය සොයා යන මිනිසුන් මෙහෙම
මිල නොකැළැකි මිනිස්කම දකිති ද කොහොම

අපේ රට වටේට ම මහා සාගරය. මහා සාගරයක් කියන්නෙ ලුණු රසැති වතුර පිරුණු එකක් ම නෙමෙයි. සම්පත් පිරුණු එකක්. මත්ස්‍ය සම්පත කියන්නේ මහ සයුර තුළ ඇති එවැනි එක් සම්පතක් පමණයි.

අපේ රට පාලනය කරපු රජවරුන් මහා වැව් හදපු එක ඇත්ත. මහසෙන් රජතුමා මින්නේරි දෙවියො වුණේ වැව් හදාපු නිසා. ඒ වටේට ම තිබෙන මහා සාගරය ගැන නිසි අවධානයක් යොමු කළා ද කියන එක ප්‍රශ්නයක්… කෘෂි කර්මාන්තයක් ගැන අවධානය යොමු කළා මිසක ධීවර කර්මාන්තයක් ගැන සිතපු පාටක් නම් නැතුවා වාගෙයි.

කෙසේ වුව ද පෘතුගීසීන් අපේ රටට පැමිණීමත් සමඟම මහා සාගරය දෙස අලුතින් බලන්නට අපේ පැරැන්නන්ට සිදු වුණා. ඒ පෘතුගීසීන් පැමිණි නැව් නිසා. කොළඹ වරායක් ගැන කතා බහ පටන් අරගෙන තියෙන්නෙ ඊට පස්සෙ.

විවිධ වකවානුවල සොළීන් අපේ රට ආක්‍රමණය කළ බව ඇත්ත. හත් සියයක් සෙනඟ රැගෙන විජය කුමාරයා තම්මැන්නාවෙන් ශ්‍රී ලංකා භූමියට ගොඩ බට බවත් ඇත්ත. ඒත් නැව් මගින් මිනිසුන් ප්‍රවාහනය කිරීම හෝ බඩු භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කිරීම පිළිබඳ පැහැදිලි සටහන් ලියැවෙන්නේ පෘතුගීසීන්ගේ පැමිණීමත් එක්ක.

මෑතක් වනතුරු ම වාණිජ වරායක් හැටියට පිළිගෙන තිබුණේ කොළඹ වරාය විතරයි. කොළඹ නගරය දියුණු වුණේ මේ වරායත් එක්ක.

ගාලු වරාය තිබුණා තමයි. ඒත් ඒක වුණත් වැඩි දියුණු කරගෙන අන්තර්ජාතික මට්ටමට ගෙන එන්නට කාටත් වුවමනා තිබුණු බවක් පෙනෙන්නට නැහැ.

ත්‍රිකුණාමලය වරාය හරිම ලස්සන එකක්. ඒකත් තිබුණු හැටියටම තිබුණා.

මේ අතර ශ්‍රී ලංකා ගොඩබිම පෙනි පෙනී නැව් සිය දහස් ගාණක් වෙනත් රටවලට ගියා. අවුරුදු සිය ගාණක් තිස්සේ. කොළඹ වරායට විතරක් නැව් කිහිපයක් ආවා. සමහර විට ඉන්ධන ලබාගන්ඩ… නැත්නම් ජලය ලබාගන්ඩ… ඒ නැව් වලට ඉන්ධන සහ ජලය සැපයීමෙන් විශාල ආදායමක් ලබාගත්තා.

ඒත් ගාලු වරාය පෙනි පෙනී නැව් ඈතට යන්ඩ ගියා… හම්බන්තොට වරායක් ගැන විටින් විට කතා බහට ලක්වුණා. ඒත් ඒක විටින් විට පෙනී නොපෙනී ගිය සිහිනයක් විතරක් වුණා. කොළඹ වරායත් වර්තමාන තත්ත්වය යටතේ හුණ්ඩුවක් වගේ වුණා. නැව් විශාල ගණනක් වරායෙන් පිටත නවතා තබන්නට සිදු වුණා. ඒ නිසා ප්‍රමාද ගාස්තු ගෙවන්ඩත් අපට සිදු වුණා. ගාලු වරායෙන් නිසි ප්‍රයෝජනය ලැබීම ගැනත් ඉඳහිට කතා කළා විතරයි.

දෑස් හැර බලන්න දැන්… හම්බන්තොට අන්තර්ජාතික මට්ටමේ වරායක් ඉදිවෙනවා. කොළඹ වරාය මුහුද පැත්තට විශාල වෙනවා. ගාලු වරාය නවීකරණය වෙමින් විශාල වෙනවා…

මින් පෙර හම්බන්තොට දෙස බලමින් මුහුදේ ඈතට ගමන් ගත් නැව් තව ටික දවසකින් ශ්‍රී ලංකාව පැත්තට ඒවි. හම්බන්තොට වරායට ඇතුළු වේවි. මුළු දකුණු පළාතම සිතා ගන්නටවත් බැරි තරම් වේගයකින් දියුණු වෙන්නට පටන් ගනීවි.

ඒ කාලයේ ඉස්කෝල ළමයි ශ්‍රී ලංකාවේ සිතියමක් ඇඳලා හම්බන්තොටත් මන්නාරමත් ඇතුළත් ප්‍රදේශ ලකුණු කෙළේ ශ්‍රී ලංකාවේ ශුෂ්ක ප්‍රදේශ හැටියට.

හම්බන්තොට පැත්තට රජයේ සේවයට යන්නට රාජ්‍ය නිලධාරීන් අකමැති වුණා… දුෂ්කර පළාත් නිසා. ඉඩම් කෑල්ලක් විකුණනවා කියන එක සිහිනයක්.

ඒත් දෑස් හැර බලන්න… ඒ දුෂ්කර පළාත් අලුතින් හැදෙනවා… ඉඩම් දැනටමත් ගිනි ගණන් ගිහින්. මිනිසුන්ගේ සිහින යථාර්ථයක් බවට පත්වෙනවා. තව ටික දවසකින් පිටරට නැව් වලට වතුර විකුණලා ම විශාල ආදායමක් ගන්ඩ පුළුවන් වේවි…

මිනිසුනි, දෑස් හැර අවට බලන්න… අපේ දේශය අලුතින් ඉදිවෙනවා…!

කොළඹ දකුණ වරාය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය

පළමු අදියර ආයෝජන වියදම ඩොලර් මිලියන 420

ඉදිකිරීම් කොන්ත්‍රාත්කරු කොරියාවේ හයුන්දායි සමාගම

මුදල් ප්‍රතිපාදන ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව සියයට 81ක් වරාය අධිකාරිය සියයට 19ක් මූලික ඉදිකිරීම් කටයුතු ප්‍රධාන පිවිසුම් ඇළ මාර්‍ගය කැණීම තෙල් මාර්ග සකස් කිරීම නාවික කටයුතු විධිමත් කිරීම

නිම කිරීමට අපේක්‍ෂිත කාලය 2012 අපේ‍්‍රල්

කොළඹ වරාය පුළුල් කර වැඩිවන තදබදයට විසඳුමක් සැපයීම හා නවීන නැව්වලට අවශ්‍ය පහසුකම් වැඩි දියුණු කිරීම අපේක්‍ෂිතය.

ගාලු වරාය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය

පළමු අදියර සඳහා ඇස්තමේන්තු මුළු මුදල රුපියල් මිලියන 125

දෙවැනි අදියර සඳහා ඇස්තමේන්තු මුළු මුදල රුපියල් මිලියන 3175

මූලික ප්‍රතිපාදන ජයිකා ණය ආධාර සහ රජයෙන්

පළමු අදියරේ මූලික ඉදිකිරීම් කටයුතු සංචාරක රුවල් ඔරු (යොච් යාත්‍රා) 30 ක් නැවැත්වීමේ පහසුකම් ඇති කිරීම

තීරු බදු රහිත කඩ සාප්පු සංකීර්ණ

අන්තර්ජාල පහසුකම් ඇතුළු යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය

දෙවන අදියරේ මූලික ඉදිකිරීම් කටයුතු තවත් සංචාරක රුවල් ඔරු 30 ක් නැවැත්වීමේ පහසුකම් ඇති කිරීම.

රුවල් ඔරු එසවුම් පහසුකම් ඇති කිරීම

වියළි තටාංග පහසුකම් හා

වාහන නැවතුම් පහසුකම් ඇති කිරීම

ස්වභාවික පරිසරය ආරක්‍ෂා වන ආකාරයෙන් ලොව නවීනතම සංචාරක වරායක් ලෙස දියුණු කිරීම

ඔලුවිල් වරාය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය

ඇස්තමේන්තු මුළු මුදල යුරෝ මිලියන 46.1

මුදල් ප්‍රතිපාදන ඩෙන්මාර්ක් රජයෙන්

ව්‍යාපෘතියේ කාල සීමාව මාස 27

යෝජිත ඉදිකිරීම් සැලැස්ම වාණිජ වරායක් හා ධීවර යාත්‍රා සඳහා ජල ද්‍රෝණියක් සැකසීම.

පළමු අදියරේ ඉදිකිරීම් කටයුතු මීටර් 475 හා මීටර් 740 ක දියකඩන ඉදිකිරීම

හෙක්ටයාර් 16 ක ජල තටාකයන් ඉදිකිරීම

ටොන් 5000 ක් බර නෞකා හසුරු වන පරිදි මීටර් 8 ක ගැඹුරු ජල තටාකයක් සෑදීම

දෙවැනි අදියරේ ඉදිකිරීම් කටයුතු ටොන් 16 000 ක බරින් යුත් නෞකා හැසිරවිය හැකි පරිදි ජලතටාකය මීටර් 11ක් ගැඹුරු කිරීම.

වෙරළාසන්න මගී ප්‍රවාහන පහසුකම් ඇතුළත්ව අනාගතයේ මහා පරිමාණයේ වරායක් ඉදිකිරීම සඳහා අවකාශ සැලසෙන සේ ඉහත කාර්යයන් ව්‍යාප්ත කිරීම.

හම්බන්තොට වරාය ඉදිකිරීමේ ව්‍යාපෘතිය

ඇස්තමේන්තු මුළු මුදල ඩොලර් මිලියන 360

මුදල් ප්‍රතිපාදන චීනයේ එක්සීම් බැංකුවෙන් සියයට 85 ක් ණය ආධාර ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරියෙන් සියයට 15 ක්

නිම කිරීමට අපේක්‍ෂිත කාලය 2011 අපේ‍්‍රල්

මූලික ඉදිකිරීමේ කටයුතු නැව් 3 ක් හැසිරවීමේ පහසුකම්

මීටර් 600 ක නැව් බඩු පර්යන්තය

මීටර් 310 ක තෙල් පර්යන්තය

වර්ග අඩි 75 000 ක පරිපාලන ගොඩනැගිල්ල

මීටර් 988 ක් හා මීටර් 312 ක් දිග දියකඩන

ටැංකි 14 ක තෙල් ගබඩා සංකීර්ණය.

අංග සම්පූර්ණ වරායක් බවට පත්කිරීම හා එය නවීනතම පහසුකම්වලින් යුත් නැව් සඳහා සේවා සපයන කාර්මික වරායක් බවට පත් කිරීම.

දන්නා කියන මළගිය අය හැම දෙනම
සිත තුළ සිටින්නේ් පණපිටිනුයි තවම
වයසට නොයන නොමැරෙන ඒ අය සැවොම
ඒ ලොව රැෙඳනු ඇත අප එහි එන තුරුම

මළවුන් නටන අප හිත රඟ මඬලක්ය
ඒ අය රඟන්නේ අප එහි එනතෙක්ය
එනමුදු එරඟ සිත සනසන ඔසුවක්ය
මියගිය දාට ඒ සිත වුව සොහොනක්ය

දුක පමණක් නොවෙයි නිවනත් දුක නිවෙන
හිත තුළමයි ඇත්තෙ නිති සිතුවිලි පිරෙන
චෙතො-විමුක්තිය සිතුවිලි හිස් කරන
හිත ඇතුළෙන්ම පෙන්නයි ලොවුතුරු නිවන

ටී.එස්. අබේවික්‍රම

Among the birds recorded in the western sector of the Sinharaja, 13% were migrants. Of the resident species, 18% were confined to the heavily forested areas and 10% to village home-gardens and peripheral scrub areas. At least 36% of the species were common to the forest as well as to outside habitats. This is mainly due to the spread of secondary scrub areas into the forest particularly along logging roads. Data available indicates that most bird species are habitat sensitive and likely to be eliminated if forest areas are disturbed. 56% of the species are either rare or have low population densities. Of the 42% classified as common, a large proportion, 68% were confined to heavily forested undisturbed areas. Meanwhile, the International Council for Birds Preservation (ICBP) world list of threatened bird species for 1989, includes several species found at Sinharaja such as the Blue Magpie, the White-headed Starling, the Ashy-headed Babbler, the Green-billed Coucal, the Red-faced Malkoha, the Spotted-winged Thrush and the Wood Pigeon.

Sri Lanka Blue Magpie-(Urocissa ornata)

This beautiful endemic bird is most appropriately called locally as “Kehibella”-meaning “beautiful damsel of the forest” according to same etymologists it is a social species living in small groups of 4 – 6 individuals outside the breeding season. During the breeding season the pairs move out but remain not far away from the rest of its social members. they feed mainly on insects, small lizards ect. Its distribution is confined to the forest away from human habitations.

White-headed Starling
(Sturnus senex)

Red-faced Malkoha
(Phaenicophaeous pyrrhocephalus)

The Sri Lanka Spur Fowl
(Galloperdix bicalcarata)

Sri Lanka Jungle fowl
(Gallus lafayettii)
Chaucidium radiatum (Glaucidium radiatum)

Southern Scimitar Babbler
(Pomatorhinus horsfieldii)

Grey Hornbill
(Tockus griseus)
Tragon (Harpactes fasciatus)

Mixed species bird flocks are one of the most interesting experiences of the forest. This peculiar aggregation of birds, is thought to be a strategy for improving feeding efficiency and protection against predators. Observations made on at least 100 such flock at Sinharaja, revel that over 40 species of birds, including 12 endemic species, participate in flocks (Table 10). Bird flocks shows a distribution pattern that corresponds closely with the stratified vegetation structure. Different groups of species occupy the forest floor, undergrowth, mid canopy and high canopy (Figure 11). Flocks are also regularly accompanied by animals such as the Giant Squirrel, the Jungle Squirrel, the Purple-faced Leaf Monkey and the Mouse Deer.

Bird ringing has also been carried out regularly at Sinharaja since 1983, mainly to determine the home-range of bird species. So far 164 birds belonging to 32 species have been ringed. This method is also useful for the study of migrant species. In the Sinharaja, three important migrant species have been captured, the Layard’s Flycatcher, the Indian Blue Chat and the Broen Shrike. These were recaptured in the same location during successive year, indicating site specificity of species during migration.

හොඳ            ලෙස            හැදීමට
හොඳ     සිත්    ඕනෑ    හැම    විට
නරක        සිත්       ඇති          විට
නරකමයි  සිදු  වන්නෙි    අපහට

නරක              සිතකින්              නම්
හොඳ             නොකළැකි    කිසියම්
හොඳක්             නොකළේ        නම්
උපන්  ගතියෙන්  නැත  පලක්  නම්

පව්               නම්            නරක       මය
එයින්         දෙලොවෙහි        දුකි   මය
පින්                නම්           උතූම්     මය
එයින්  දෙලොවෙහි  මහත්  සැප  මය

තමන්       පණ      ලෙස        හැම
සතුන්       ගැන     සළකා    පෙම
ඔවුන්               දුටු            විලසම
කරන්  ආදර  ගුණය    නොහැරම

සෙල්ලම්                සිතින්    වත්
යම්කිසි            තරහකින්     වත්
මරන           සිතකින්            වත්
සතුන්හට  වදදීම   නොහොබ්ත්

නොමින්                දුක්        විදිමින
අනුන්         සෙව්  දන     මිල  දැන
හොරෙන්      නො     ගනුව    පැන
සිතන්  කැබිලිති  ලෙසින්  ඒ  ගැන

අනුන්ගෙන්       නැති        උන
දෙයක්   ලැබුණොත්   යම්  දින
එය           සගවා       නොනගන
දෙන්ට  කරැණා  කරන්  සතුටින

කුණු        සරැප       නො       කියනු
කේලම්         වචන      නො  කියනු
විහිලු         බොරැ      නො    කියනු
ඇනුම්පද  කිසිවෙකුට  නො  කියනු

බොරැ             කීම            කැතමය
ගැරඩි         කුනටත්    නො   සමය
ඇත්ත                නම්           කදිමය
මෙලොව  රජ  සැපතටත්  උතුමය